• Đặc Đen Đắng

International Women’s Coffee Association

Trên hành trình theo đuổi chuỗi câu chuyện về các doanh nghiệp xã hội ngành cà phê (CSR), Đặc Đen Đắng đã biết đến Liên minh cà phê phụ nữ Quốc Tế - International Women’s Coffee Association (IWCA).


Đây là tổ là một tổ chức nhằm phát triển bền vững và cải thiện đời sống của những phụ nữ trong ngành cà phê.


Đại diện quốc gia của tổ chức, IWCA Việt Nam được thành lập vào ngày 01 tháng 10 năm 2019, bởi bộ phận tác động xã hội của Detech Coffee. Tạp chí đã liên hệ với tổ chức và được phỏng vấn với chị Hằng, Giám đốc điều hành của IWCA tại Việt Nam.



Trước tiên, chị Hằng có thể giới thiệu một chút về bản thân được không ạ?


Xin chào độc giả của tạp chí Đặc Đen Đắng.

Tôi tên là Lê Thị Hằng, là người đại diện của tổ chức Liên minh cà phê Quốc Tế phụ nữ Việt Nam - International Women’s Coffee Alliance Việt Nam.


International Women’s Coffee Alliance Việt Nam được thành lập trên động lực như thế nào vậy thưa chị Hằng?


Tôi rất thích một câu nói:


There is nothing you can’t do when you have a sustainable income” - “Không có gì bạn không thể làm khi bạn có thu nhập bền vững”. Đó là ý nghĩa và mục đích mà tổ chức IWCA Việt Nam hướng đến.

Tôi đã từng trải nghiệm đến những thôn, bản có hoàn cảnh khó khăn, gặp gỡ những người phụ nữ vùng nguyên liệu Sơn La, cùng họ leo đồi vượt dốc hái cà phê. Tôi đã chứng kiến hoàn cảnh khó khăn của các chị em, và tôi tin rằng họ xứng đáng có một cuộc sống tốt hơn.


Chúng tôi mong muốn trao quyền cho người phụ nữ, giúp họ bán sản phẩm và tiếp cận với thị trường cà phê.


Lợi nhuận từ việc bán sản phẩm sẽ quay trở lại với những người nông dân tại vùng nguyên liệu, mang lại lợi ích tối đa cho họ.


Sứ mệnh của chúng tôi là hỗ trợ cho phụ nữ trong cộng đồng cà phê đạt được cuộc sống ý nghĩa và bền vững. Đồng thời, chúng tôi muốn khuyến khích và công nhận sự tham gia của phụ nữ trong tất cả các khía cạnh của ngành cà phê.



Theo chị thì điều kiện sống và làm việc hiện tại của phụ nữ Việt Nam tham gia vào sản xuất cà phê nói chung như thế nào? Họ đang phải đối mặt với những khó khăn gì và họ đang cần được hỗ trợ ra sao?


Nông dân nói chung và phụ nữ tham gia sản xuất nói riêng gặp nhiều khó khăn về kiến thức, ngôn ngữ, đầu tư cơ sở vật chất và một số khó khăn đặc thù của nữ giới.


Hầu hết nông dân trồng cà phê là người dân tộc thiểu số cô lập. Họ chưa có điều kiện để liên kết tích cực với một hợp tác xã hoặc mạng lưới nông dân nào để trao đổi kiến thức nông nghiệp.


Do thiếu kiến thức, họ gặp nhiều giới hạn trong tiếp cận, sản xuất, và tìm được đầu ra cho cà phê chất lượng cao. Họ còn gặp phải rào cản về ngôn ngữ - phương tiện để hội nhập với tiêu chuẩn thế giới.


Trong bối cảnh thu nhập ít ỏi và thị trường cạnh tranh, họ không thể tái đầu tư vào canh tác cà phê để nâng cao năng suất. Nhiều người trồng cà phê thậm chí không uống cà phê. Điều này ảnh hưởng đến khả năng đánh giá chất lượng để thực hiện cải cách cần có.


Địa hình vườn cà phê dốc và trơn trượt cũng là một thách thức không nhỏ. Thiếu thốn về cơ sở vật chất hiện đại làm giảm năng suất trồng trọt, tăng chi phí. Ngoài ra, hầu hết người dân trồng cà phê thường độc canh, không đa dạng hóa nguồn thu nhập.


Dịch covid cũng gây tác động không nhỏ đến sản lượng cà phê xuất khẩu. Những người nông dân vốn chỉ biết trồng cây cà phê đang phải đối mặt với nhiều rủi ro mà không thể chủ động giải quyết.


Họ là những người lao động cần cù và chăm chỉ, nhưng lại đi theo những lối mòn trong sản xuất và kinh doanh.


Đặc biệt, ở vùng dân tộc thiểu số, phần lớn phụ nữ vẫn còn gặp nhiều thiệt thòi. Họ không có tiếng nói trong gia đình và bị lệ thuộc kinh tế.


Tôi nghĩ điều họ đang cần là định hướng thị trường, tránh tình trạng bị ép giá khi thu mua cà phê và kiến thức canh tác cây cà phê chuẩn để đạt hiệu quả và năng suất tốt.


Liên minh cũng sẽ là nơi mang lại cơ hội việc làm cho các chị em phụ nữ để họ có thể cải thiện tài chính và đạt được điều kiện sống xứng đáng hơn.



Vậy thì, IWCA Việt Nam đã tham gia vào những hoạt động nào để hỗ trợ cho phụ nữ Việt Nam ngành cà phê?


IWCA Việt Nam đang giúp những người trồng cà phê đơn thân xây dựng một mô hình thu nhập bền vững hơn bằng cách giới thiệu và tặng các giống cà phê mới của BreedCafs. Đây một chương trình được NOMAFSI / CIRAD / ICRAF tổ chức thực hiện.


IWCA Việt Nam cũng đào tạo về phương pháp chế biến cà phê chất lượng cao. Mục

đích là hướng dẫn phụ nữ không chỉ về cách thức mà còn về giá trị của việc thu hoạch

cà phê đạt tỷ lệ chín ít nhất 95%.


Những nông dân đáp ứng các tiêu chí chất lượng có thể bán trái cà phê chín đỏ của họ với giá cao cho hợp tác xã Đào Chiềng Ban - được sáng lập bởi các thành viên của Detech Coffee.


Loại cà phê chất lượng này được xuất khẩu trực tiếp mà không có người buôn bán trung gian nhằm đảm bảo nhu cầu và tăng lợi nhuận cho nông dân.


IWCA Việt Nam còn hợp tác với công ty du lịch Win An Tours để tổ chức các tour cà phê sinh thái. Các nữ nông dân trồng cà phê sẽ đóng vai trò là hướng dẫn viên du lịch, cung cấp những hiểu biết đáng giá về công việc đồng áng cho khách tham quan. Đây là cơ hội để họ có thể kiếm thêm thu nhập, cải thiện cuộc sống.


Thông qua những dự án này, nhiều công ty sẽ nhận thấy vai trò quan trọng của nữ giới trong sự phát triển bền vững của ngành cà phê.


Theo chị thì mô hình doanh nghiệp xã hội (CSR) có thể phổ biến rộng rãi hơn trong ngành cà phê Việt Nam không?


Tôi thấy rằng CSR có nhiều đối tượng để hướng tới và hoàn toàn có thể phổ biến rộng rãi hơn hình thức doanh nghiệp này trong ngành cà phê Việt Nam.


Quan trọng là chúng tôi có thể giúp đối tác hay những nhà tài trợ tương lai của IWCA Việt Nam hình dung cụ thể hoạt động cũng như lợi ích cộng đồng của mô hình này.


Tôi nghĩ có nhiều doanh nghiệp CSR nhỏ và vừa khác mà cá nhân tôi chưa có dịp biết đến. Tất cả đều hướng đến mang lại giá trị tích cực cho xã hội này.



IWCA VN có định hướng phát triển như thế nào, đặc biệt là về chiến thuật marketing và quảng bá cà phê Việt Nam trong và ngoài nước?


Hiện tại tổ chức IWCA Việt Nam đang tập trung hỗ trợ trực tiếp cho một nhóm phụ nữ Thái ở bản Nậm, xã Hua La, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La.


Trong tương lai chúng tôi sẽ xây dựng thêm mạng lưới thành viên ở Quảng Trị và Tây Nguyên. Chúng tôi muốn tiếp cận được nhiều hơn với những chị em phụ nữ có thể đã biết đến IWCA nhưng không có điều kiện tham gia.



IWCA VN sắp tới có những sự kiện, hoạt động dự án nào mà chị có thể chia sẻ với độc giả không và mọi người có thể tham gia hỗ trợ IWCA VN bằng cách nào?


Sắp tới IWCA Việt Nam sẽ hợp tác với tổ chức diễn đàn cà phê toàn cầu Global Coffee Platform (GCP), thực hiện dự án Webinar chia sẻ những kiến thức trong ngành cà phê. Thời gian dự kiến tổ chức một tháng một lần vào thứ sáu cuối cùng của mỗi tháng.


Đối tượng chúng tôi hướng đến là những người trồng cà phê vùng nguyên liệu, người sản xuất, sơ chế, rang xay và tiêu dùng cà phê.


Song song đó chúng tôi cũng tạo ra những chiếc xe cà phê di động dành cho các chị em phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, thiệt thòi trong xã hội. Hy vọng, dự án này sẽ giúp họ có thu nhập, và tạo động lực để học tự tin hơn vào chính bản thân mình.

27 views