• Đặc Đen Đắng

Fine Robusta ở Tây Nguyên: những bước đệm cho kỷ nguyên cà phê mới


Trong bài viết trước chúng ta đã bàn về tiềm năng của cà phê Fine Robusta ở Việt Nam. Song song đó,chúng ta đang được chứng kiến khung cảnh biến chuyển hết sức sống động của hạt cà phê Robusta Việt Nam.


Tây Nguyên, với các vùng trọng điểm như Buôn Ma Thuột, Gia Lai, Đăk Mil, vốn nổi tiếng với chiều dài lịch sử canh tác cà phê Robusta.


Đặc biệt khi làn sóng cà phê mới ngày càng phổ quát, khu vực này cũng không hề đi sau với những bước tiến phát triển chất lượng cà phê.


Đặc Đen Đắng đã trò chuyện cùng Hương Nguyễn, một cô gái đang tham gia sản xuất cà phê chất lượng cao. Cô là thành viên sáng lập của 48 Café Đaklao.


Sau nhiều năm làm việc trực tiếp trên các đồn điền Tây Nguyên, cô chia sẻ thêm cho tạp chí về bức tranh sản xuất Robusta chất-lượng-cao (CLC).



Nội dung

Vùng nguyên liệu Tây Nguyên - không đi sau trong cuộc đua chất lượng

Thách thức trước thềm chuyển giao

Những dự án mới - gieo mầm hy vọng

Sứ mệnh của chúng ta - thế hệ tiếp nối

 

Vùng nguyên liệu Tây Nguyên - không đi sau trong cuộc đua chất lượng


Khi kể về sự chớm nở của xu hướng Robusta CLC tại Tây Nguyên, Hương cho rằng thời điểm ấy rơi vào những năm 2015.


Lúc này, theo Hương, trào lưu “From farm to cup” phát triển nhờ lực đẩy mạnh mẽ từ các công ty lớn như Là Việt, công ty Nam Long, The Coffee House và nhiều nhà rang lớn nhỏ khác. Từ đó, khái niệm “Specialty - Cà phê đặc sản” hay “Fine Ro” cũng dần được phổ biến theo, đặc biệt là trong hai năm gần đây.


Hơn nữa, ở Tây Nguyên có nhiều điều kiện hưởng ứng làn sóng cà phê Robusta CLC. “Ngoài điều kiện về thổ nhưỡng, khí hậu, nơi đây có bề dày lịch sử về trồng trọt cà phê, có các đồn điền cũ thời Pháp thuộc, có nhiều giống cà phê cũ còn lưu giữ lại tại địa phương.


Điều này tạo nên tính đa dạng của giống cà phê trồng tại vùng nguyên liệu”, Hương chia sẻ.

Hương cho rằng, Fine Robusta là mục tiêu cũng như đích đến để cô và các nông hộ tại địa phương nỗ lực hơn qua mỗi mùa vụ. “Với tiềm năng lớn tại vùng nguyên liệu ở Đắk Mil nói riêng và Tây Nguyên nói chung, mình thấy chúng ta đều sở hữu hạt Robusta có đầy đủ tố chất phát triển thành Fine Ro”, cô nhận xét.


“Phát triển Robusta CLC không chỉ giúp duy trì chất lượng vốn có mà còn cải thiện - nâng cao - phát huy cho hạt cà Việt,”

Hương cho hay. Hơn nữa, cô tin đây sẽ là đòn bẩy giúp cho bức tranh kinh tế đời sống nhà nông và sản xuất cà phê bền vững được cải thiện tốt hơn.


Suốt bốn năm qua, Hương đã dành nhiều thời gian để trải nghiệm, thử nếm nhiều mẫu cà phê từ các vùng nguyên liệu khác nhau tại Đắk Mil và các vùng lân cận khác ở Tây Nguyên. “Tin vui là, chất lượng mỗi năm đều có nhiều chuyển biến và thay đổi tích cực”, Hương vui mừng kể.



Thách thức trước thềm chuyển giao


Luật bất thành văn từ thuở xa xưa: Bất kỳ cải cách nào cũng sẽ va chạm với ít nhiều lực cản. Giữa thềm chuyển giao giữa cà phê truyền thống và tiêu chuẩn từ làn sóng mới, Hương nhận thấy ‘Fine Ro’ vẫn còn khó tiếp cận và lan truyền rộng rãi.


Khái niệm lẫn tiêu chí chất lượng hiện đang gặp khoảng cách lớn với tầm nhìn và khả năng của nông dân, cùng mức độ quan tâm của người tiêu dùng hiện tại.


Theo Hương, khó khăn đầu tiên đó là đa số nhà nông không còn mấy tâm huyết phát triển cà phê nữa. Thái độ này đã gắn liền với đời sống bấp bênh vất vả sau một thời gian sản xuất cà phê kém chất lượng.


Vậy nên thuyết phục người nông dân thay đổi tư duy trồng trọt cũ là một thử thách rất lớn. Mặt khác, kiến thức nhà nông còn nhiều hạn chế nên việc kiểm soát ở khâu chế biến vô cùng khó khăn, Hương cho hay.

Nhiều giống cà phê không còn khả năng chịu đựng sâu bệnh, năng suất kém đi. Vì vậy, một số nhà nông buộc phải phá bỏ hàng loạt, tự lai tạo các giống mới để tái canh, tăng năng suất.


Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc quản lý giống và chất lượng cà phê sau này. “Vì độ tuổi của cây cũng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng”, Hương kể.


Sau khi đã thử nghiệm cà phê ở nhiều vườn với các độ tuổi khác nhau để so sánh chất lượng, cô nhận xét:


“Cây mới 3- 6 năm tuổi thường cho ra kết quả không mấy mấy khả quan, bởi dinh dưỡng tích lũy cho hạt cà phê vẫn chưa đủ”.

Ngoài ra, Hương còn cho rằng, một trong những khó khăn đặc biệt là sự thiếu vắng về chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước; những vấn đề về quản lý đất đai, nạn phá rừng đều đang gây tác động lớn đến hệ sinh thái quanh cây cà phê.


Biến đổi khí hậu làm chu trình sinh trưởng cà phê bị thay đổi, ảnh hưởng đến chế biến cà phê CLC.



Những dự án mới - gieo mầm hy vọng


Trước những thách thức đó, chúng ta vẫn đang được nhìn thấy sự vươn mình của Robusta CLC nhờ hiệu quả lan truyền từ các hoạt động đã, đang, và sắp diễn ra xung quanh Tây Nguyên.


Hương cho rằng sự hình thành của Hiệp Hội cà Phê Buôn Ma Thuột cùng cuộc thi Amazing Cup đã tạo nên hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ. Cô rất ấn tượng với cuộc thi, bởi nhờ đó mà nhiều hoạt động chế biến cà phê theo hướng “Fine Ro” được lan tỏa khắp các vùng nguyên liệu.


Song song đó, Dakmil Robusta New Crop cũng là hoạt động tạo hiệu quả đáng ghi nhận. Tại sự kiện này, mọi người đến tham dự sẽ được trải nghiệm đa dạng các mẫu Robusta chất lượng cao được sản xuất trong mùa vụ thông qua thử nếm, chọn lựa và đánh giá chất lượng tổng quan vùng nguyên liệu Đắk Mil.


Gần đây, hạt Robusta CLC Việt Nam còn có cơ hội xuất hiện tại chợ triển lãm cà phê Specialty Thế Giới - một trong những sự kiện quy mô nhất nhì châu Á, được tổ chức bởi SCAJ (Specialty Coffee Association of Japan) vào cuối năm 2021.


Tại sự kiện, nhà phân phối hạt cà phê 8roastcoffee, cùng kết hợp với Future farm và đơn vị kiểm định chất lượng Stone Village Lab, đã trình diện những hạt Robusta Việt Nam ưu tú cho người tham dự, chuyên gia từ khắp nơi trên thế giới nếm thử.


Đây là một cơ hội tuyệt vời để hạt cà phê Việt Nam vươn tầm thế giới.


Hiện nay đơn vị Stone Village cũng đang tổ chức chương trình Sustainable Việt Nam nhằm giúp hỗ trợ phổ cập kiến thức, tiêu chuẩn và quy chuẩn để canh tác cà phê chất lượng cao.


Những hoạt động này đều chỉ là một phần nhỏ của những gì đang diễn trong bối cảnh sản xuất cà phê ở Buôn Ma Thuột hiện tại, là bước đệm cho những thay đổi sắp tới của ngành cà phê Việt Nam nói chung.


“Tất cả các hoạt động ấy đều vô cùng bổ ích và mang lại hình ảnh mới cho cà phê, góp thêm màu sắc cho bức tranh cà phê Việt Nam trở nên sinh động”, Hương chia sẻ.


Sứ mệnh của chúng ta - thế hệ tiếp nối


Mọi nỗ lực đều đang được góp vào cải tiến nền tảng sản xuất. Thế nhưng, làn sóng chỉ có thể thực sự thăng hoa khi chúng ta có thể giúp Fine Robusta chạm đến đông đảo khách hàng.


Hương cho rằng đây là nhiệm vụ của thế hệ trẻ với sứ mệnh kế thừa. “Việc tìm giải pháp, hoạt động quảng bá, truyền thông đến người tiêu dùng cực kì quan trọng lúc này”, Hương nói.


“Mình tin các bạn trẻ làm cà phê như mình, nếu theo đuổi sự nghiệp làm cà phê các bạn cũng sẽ tìm cách truyền thông để nhiều khách hàng biết đến Fine Robusta Việt Nam tốt như thế nào”, Hương chia sẻ.


Thay đổi một cơ cấu nông nghiệp có hàng trăm năm lịch sử là một con đường dài. Nhưng, giá trị dân tộc mà nó có thể mang lại là động lực và sức bền để chúng ta cùng nhau lan tỏa câu chuyện này.

259 views

Recent Posts

See All