• Đặc Đen Đắng

Trò chuyện cùng Trần Hân (pI)

22.08.2021


Nếu Barista không giúp khách hàng hiểu được giá trị của ly cà phê thì chúng ta mãi đứng ở vạch xuất phát!


Trần Hân - Một trong những KOL của ngành cà phê qua lịch sử thi đấu ấn tượng: Hai lần Quán quân 2016, 2017 và Á Quân 2018 giải VNBC ( Vietnam Barista Championship), Quán quân Vietnam Aromaster champion giải quốc gia và Á quân giải thế giới năm 2018... Gần đây, cô còn tham gia Brewing Cup 2020 ở ghế giám khảo Cảm quan.


Ngoài vai trò đại diện của Bosgaurus Coffee Roasters, cô còn là một trong những hình tượng truyền cảm cho thế hệ cà phê trẻ Việt Nam. Dù đã có những thành tích nhất định, cô vẫn tiếp tục cố gắng phát triển sự nghiệp, đóng góp cho ngành cà phê Việt Nam với một thái độ khiêm tốn và khao khát học hỏi không ngừng nghỉ.


Trong phần đầu tiên của bài phỏng vấn gồm hai phần, Trần Hân chia sẻ về động lực, góc nhìn và trải nghiệm của bản thân về nghề Barista.



Chào Hân, cảm ơn Hân đã dành thời gian trả lời câu hỏi phỏng vấn. Chắc hẳn, ngành cà phê đã biết nhiều về Hân qua những thành tích cá nhân. Tạp chí muốn độc giả có thể tiếp cận với Hân ở một khía cạnh gần gũi hơn. Câu hỏi đầu tiên Tạp chí dành cho Hân đó là: động lực nào đã dẫn dắt Hân theo đuổi sự nghiệp cà phê cho đến nay?


Có hai nguồn động lực lớn thúc đẩy Hân kiên trì, giữ vững niềm tin và tình yêu dành cho ngành cà phê:


Thứ nhất, đó là giấc mơ lớn cho ngành cà phê Việt Nam. Từ những ngày đầu học về cà phê, hầu như không ai nhắc đến việc Việt Nam sản xuất được cà phê chất lượng cao. Nên chắc vì vậy mà lòng tự tôn dân tộc trỗi dậy, Hân quyết định khăn gói “ở” luôn với ngành cà phê, để nỗ lực đấu tranh vì một tương lai tốt đẹp hơn.


Sau những năm làm việc tại Bosgaurus Coffee Roasters (BOS.), Hân hiểu rõ hơn về mục tiêu bản thân nên đặt cược vào ba tham vọng:

  • Phát triển Arabica Sữa Đá để thức uống này sánh ngang hàng với món uống có nền Espresso hay cà phê thủ công ở bất kỳ Menu nào trên thế giới;

  • Quảng bá BOS.Phin để văn hóa dùng Phin được công nhận, dù là pha cà phê Việt Nam hay pha thủ công đến thế giới;

  • Cuối cùng là đặt tên Việt Nam lên Specialty Coffee Map.


Đối với Hân, mọi thứ chỉ mới là bắt đầu. Chặng đường trước mắt có lẽ còn kéo dài đến năm năm, mười năm nữa.


Thứ hai, đó là mong muốn được “cho đi”. Do những ngày đầu khó khăn về kinh tế, hạn chế nguồn kiến thức, Hân tự đi đây đi đó góp nhặt từng chút. Cho đến lúc trở thành Quán quân rồi, rào cản của ngôn ngữ khiến Hân chậm mất vài năm để cập nhật được kiến thức trên thế giới.


Những lúc chia sẻ, hỗ trợ và giúp được ai đó, Hân cảm thấy sự tồn tại của mình có ý nghĩa vô cùng.

Hân biết nhiều người mê cà phê nhưng họ chưa biết bắt đầu thế nào hay phải tìm đến ai. Họ có thể là khách hàng, barista cho đến những người bạn xung quanh mình. Vì vậy, Hân hi vọng với những gì Hân đang làm, và những dự định đang ấp ủ, có thể khiến những người xung quanh cảm thấy cà phê tuyệt vời và gần gũi hơn bao giờ hết.


Với niềm đam mê phát triển cà phê nói riêng và Specialty Coffee ở Việt Nam nói chung, Hân có thể chia sẻ một số công việc, kế hoạch mà Hân đã và đang thực hiện để xây dựng giấc mơ của mình không?


Hiện tại, Specialty Coffee chưa được quảng bá một cách rộng rãi ở Việt Nam, còn cần cả một quá trình để mọi người tiếp cận. Lúc đầu, Hân phải tập tành đọc tên các loại cà phê như Bourbon, Typica, rồi SL-28, SL-34… Chưa kể các trạm sơ chế từ Kirinyaga (Kenya) cho đến Shakiso (Ethiopia); cách sơ chế từ Natural, Full-washed cho đến Carbonic Maceration.


Thật sự là ngoài việc líu hết cả lưỡi, thì nó còn có tác dụng gây mê đối với người mới tìm hiểu về Specialty Coffee, khiến họ quên luôn lối về. 😄 Hân còn chưa bàn đến việc giới thiệu các nốt vị với nhiều từ tiếng Anh mỹ miều như “vibrant acidity, round and smooth with lingering finish.” Trong khi khách hàng “chỉ cần một ly cà phê bình thường thôi”.


Thật sự là không có một cầu nối nào để đôi bên hiểu được ý của nhau cả. Nhưng khách hàng còn chưa hiểu được tại sao mình lại phải trả tiền thêm cho sự phức tạp ngoài ý muốn này, thì mình vẫn đứng mãi ở vị trí xuất phát.

Vì vậy, nhiệm vụ của Hân là đào tạo được những bạn barista am hiểu kiến thức và có thể sử dụng từ ngữ chuyên môn một cách đơn giản và gần gũi. Họ cần có đủ kiên nhẫn để tìm hiểu nhu cầu và gu của khách hàng, từ đó đưa ra gợi ý phù hợp. Khi khách hàng cảm thấy Specialty Coffee dễ tiếp cận, họ mới tiếp tục hăng say tìm hiểu và háo hức lan tỏa niềm yêu thích đến với người khác.


Mặt khác, Hân còn tổ chức các buổi Workshop nhỏ dành cho những người không chuyên để giới thiệu và hướng dẫn cách tiếp cận từng bước, thay đổi khẩu vị của mọi người. Nhưng một trong những điều mà Hân tự hào nhất là mang được hình ảnh của văn hóa cà phê Việt Nam ra thế giới.


Hân quan niệm mỗi tách cà phê nên mang một giá trị văn hóa đích thực. Thực đơn cà phê của BOS. cũng được xây dựng dựa trên ý tưởng “kết hợp truyền thống và hiện đại”, với nhiều trải nghiệm cho người dùng thoải mái tìm kiếm và lựa chọn hạt cà phê hợp gu mình nhất.


Là người chịu trách nhiệm kiểm soát chất lượng và phát triển sản phẩm, Hân thấy tự hào khi khách hàng tìm thấy được những giá trị rất riêng của từng món uống, và hạnh phúc hơn nữa khi họ dõng dạc nói được cà phê này ngon chỗ nào, cà phê kia đặc biệt ra sao.


Việc được Sprudge bình chọn sản phẩm RTDs Arabica Sữa Đá trong Top 8 – Best New Products 2020 cũng là một bước tiến lớn. Khách hàng nội địa, từ việc yêu cầu một ly cà phê ít chua hết mức có thể, chuyển sang thử Arabica Sữa Đá. Sau đấy là bắt đầu hành trình trải nghiệm hương vị mới giữa các hạt Arabica khác nhau. Cuối cùng là tìm đến những ly cà phê “mộc” nhất, nguyên bản nhất như Espresso hay pha thủ công.


Tóm gọn lại, Hân đã cố gắng trong việc xây dựng những bước đệm để khách hàng có thể dễ dàng tiếp cận Specialty Coffee hơn và mang hạt cà phê lẫn văn hóa cà phê Việt Nam đến với thế giới.


Hân có thể chia sẻ một số lời khuyên dành cho các bạn barista có mong muốn phát triển sự nghiệp không?


Nếu là lời khuyên dành cho các bạn barista mong muốn được phát triển sự nghiệp nghiêm túc thì khá nhiều do mỗi người đều ở những điểm xuất phát khác nhau. Đích đến mà họ lựa chọn cũng vậy. Nhưng Hân nghĩ để một người có thể đạt được một tầm cao mới và thật sự khác biệt thì nên rèn luyện những tố chất:

Thứ nhất là “chuyên tâm”, trái ngược sẽ là “đứng núi này trông núi nọ”. Ngành nghề nào cũng vậy: chỉ tốn 20 tiếng để học, nhưng mất 10000 giờ luyện tập để trở thành nghệ nhân. Vì vậy không nên tốn thời gian so sánh, tị nạnh, càng không nên than phiền về thu nhập. Barista chưa được công nhận là một nghề chính thức và chưa có barista nào phát triển nghề này lên tầm nghệ nhân. Không có gì lạ nếu các chủ doanh nghiệp cảm thấy trình độ của các barista là như nhau.

Nếu thật sự chuyên tâm, toàn bộ con tim và khối óc sẽ dành trọn cho cà phê. Bạn không chỉ để ý được từng thay đổi nhỏ trong lúc pha, hăng say tìm tòi khám phá mà còn nâng cao sự hiểu biết trong quá trình làm việc hàng ngày. 10000 giờ luyện tập hoàn toàn khác với 10000 giờ làm việc, đây là lý do đa số mọi người bỏ cuộc trước khi đạt được thành tựu nhất định.


Thứ hai là “cầu tiến”, trái ngược sẽ là “an phận”. Mình nên trân trọng những gì mình đang có nhưng điều ấy không đồng nghĩa với việc mình không có quyền và không có khả năng được trở nên tốt hơn. Nếu chỉ dừng ở mức “như vậy chắc được rồi”, “cũng được”, “tạm vậy đi” thì dễ lắm, ai cũng có thể làm được.

Vì vậy, để trở nên thật sự chuyên nghiệp và khác biệt, bản thân mình phải cố gắng để hoàn thành trên cả mức tốt. Ngày hôm nay chỉ cần làm tốt hơn ngày hôm qua 1%, vậy kiên trì cả năm thì kết quả sẽ to lớn đến nhường nào? Bỏ cuộc lúc nào cũng dễ, nhưng để có thể “cố gắng thêm một chút nữa thôi”dù trong tình huống tuyệt vọng nhất, cần cả một sự can đảm và ý chí to lớn.


Thứ ba là “sống vì giá trị”, trái ngược sẽ là “vụ lợi”. Việc bạn ý thức được mình là ai, mình sống vì lý tưởng gì, sự tồn tại của mình có ý nghĩa thế nào đối với cộng đồng xã hội đều giúp bạn xây dựng được giá trị riêng. Giá trị của bản thân như là một lời cam kết, là kim chỉ nam để mình có thể ngẩng cao đầu mà sống.

Một khi đã hiểu giá trị của bản thân, bạn sẽ thấy được tiềm năng của người khác và có khát khao to lớn trong việc chia sẻ, hỗ trợ để cùng nhau khiến cuộc sống ý nghĩa hơn. Khác với vụ lợi khi mọi việc mình làm, mọi chuyện mình quyết đều nhắm đến lợi ích riêng, vì vậy sự tín nhiệm của mọi người đặt vào bạn sẽ không cao. Bạn có thể bay nhanh, nhưng bay xa thì không!


Cảm ơn Hân đã chia sẻ những quan điểm rất chân thành về nghề. Ở phần sau, chúng ta sẽ tiếp tục nghe những ý kiến của Hân ở góc độ ngành nhé!


47 views

Recent Posts

See All